Yıl:2015   Sayı: 4   Alan: Psikoloji  

Selvinaz SAÇAN, Derya ADIBELLİ, Şermin METİN, Murat KORKMAZ, Ümran SEVİL, Ayça GÜRKAN, Erdal ŞEN, Nurullah KARTA, Ercan ŞAHBUDAK
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNE İLİŞKİN TUTUMLARININ BELİRLENMESİ
 
Giriş ve Amaç: Toplumsal cinsiyet; toplumun kadın ve erkeğe biçtiği rolleri, beklentileri, yargıları ve değerleri içeren; kültüre göre farklılık gösteren, kısaca kadınlık ve erkeklikle ilgili görüşleri ve düzenlemeleri vurgulayan bir kavramdır. Bu araştırma, doğduklarında eşit fırsatlarla dünyaya gelen kadın ve erkeğin yaşamları boyunca fırsatları kullanma, kaynakların ayrılması ve kullanımı, hizmetlere ulaşım ve sosyal hayata katılımlarında cinsiyetleri nedeni ile ayrımcılığa maruz kalmama ya da ayrımcılık yapılmaması konusunda geleceğin yetişkinleri olan gençlerde farkındalık yaratılması ve gerekli bilgilendirmelerin yapılması amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı türde olan bu araştırma, 1-30 Aralık 2014 tarihleri arasında Söke Meslek Yüksekokulu ile Söke Sağlık Yüksekokulu’nda öğrenim görmekte olan öğrencilerle yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, ilgili okullarda öğrenim görmekte olan tüm öğrenciler, örneklemini ise çalışma için gönüllü olan 894 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen “Demografik Bilgi Formu” ile 2008 yılında Zeyneloğlu ve Terzioğlu tarafından geliştirilen “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin kodlanması ve değerlendirilmesinde SPSS 20.0 programı; analizinde frekans, yüzdelik oran, t testi, anova ve ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma grubundaki üniversite öğrencilerinin demografik özellikleri incelendiğinde; öğrencilerin % 50’sinin kız, % 50’sinin erkek ve yaş ortalamalarının 19.51 olduğu, % 69’unun Meslek lisesi mezunu olduğu, % 50’sinin yaşamlarının büyük bölümünü ilçe merkezinde geçirdiği, % 80’ninin çekirdek aile tipine sahip olduğu, % 87’sinin annesinin ev hanımı olduğu, % 41’inin babasının işçi olarak çalıştığı, % 48’inin annesinin ve %28’inin babasının ilkokul mezunu olduğu ve % 42’sinin 951-1500 TL arasında gelire sahip olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği’nden aldıkları toplam puan ortalamalarının 184.76±36.60 olduğu bulunmuştur. Araştırmada, öğrencilerin cinsiyet, yaşamlarının büyük bölümünün geçtiği yer, öğrenim gördükleri okul ve gelir durumlarına göre Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunduğu (p<0.05); anne ve babanın eğitim durumu ve mesleklerine göre ölçek puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Öğrencilerin ölçek maddelerine verdikleri cevaplarda özellikle erkek egemen maddelere kız ve erkek öğrencilerin kesinlikle katılma ve katılmama frekanslarında erkeklerin lehine çeşitli farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Bu araştırmada, öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin eşitlikçi tutuma sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Gençlik döneminde yerleşen algı ve tutumların, yetişkinlik dönemindeki davranışların temelini oluşturacağı düşünüldüğünde, toplumsal cinsiyete ilişkin eğitimin yükseköğrenim müfredatına yerleştirilmesi ya da ilgili ders içeriklerinde konunun ağırlığının artırılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Üniversite Öğrencileri, Toplumsal Cinsiyet, Tutum, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği

Doi: 10.17360/UHPPD.2015414026

DETERMINING THE ATTITUDES OF UNIVERSITY STUDENTS TOWARDS GENDER ROLES
 
Introduction and Purpose: Gender is a concept that includes roles, expectations, judgments and values attributed to women and men by the society, varies across cultures, and emphasizes the opinions and regulations about women and men. This study was conducted for the purpose of creating awareness among and providing necessary information for the adults of future about elimination of gender-based discrimination against women and men, who are born with equal opportunities, in terms of use of opportunities, allocation and use of resources, access to services and participation in social life. Method: This descriptive study was conducted with students receiving education at Söke Vocational School and Söke School of Health between 1 and 30 December 2014. The population of the study included all the students receiving education in the mentioned schools, and the sample was made up of 894 students who voluntarily took part in the study. Data of the study were collected through the “Demographic Information Form” developed by the researchers and the “Scale for Attitude towards Gender Roles” developed by Zeyneloğlu and Terzioğlu in 2008. SPSS 20.0 software was used in the coding and assessment of the data, and the analyses were conducted through frequency test, percentage test, t test, ANOVA and chi-square test. Findings: For the demographic characteristics of the university students in the sample, it was determined that 50% of the students were female and 50% were male, the average age was 19.51, 69% of them were graduates of vocational high schools, 50% of them spent a significant part of their life in district centers, 80% had nuclear type of family, the mothers of 87% were housewives, the fathers of 41% were workers, the mothers of 48% and the fathers of 28% were primary school graduates, and 42% had an income between 951 and 1500 TRY. The average score of the students on the Scale for Attitude towards Gender Roles was found to be 184.76±36.60. A statistically significant difference (p<0.05) was observed among the average scores of the students on the Scale for Attitude towards Gender Roles by their gender, the place where they had spent most of their life, their schools and income levels while no significant difference (p>0.05) was observed among the average scores by education level and occupation of parents. The responses of the students to the items of the scale showed that there were various differences in favor of the male students between the female and male students’ frequencies of strongly agreeing and disagreeing especially with the androcentric items. Conclusion: This study revealed that students had an egalitarian attitude towards gender roles. Considering that the perceptions and attitudes established during the period of youth lay the foundations of behaviors in the adulthood, it can be recommended that education on gender should be introduced into the higher education curriculum or should be emphasized more in the relevant courses.

Keywords: University Students, Gender, Attitude, Scale for Attitude towards Gender Roles

Doi: 10.17360/UHPPD.2015414026

Tam Metin