Yıl:2016   Sayı: 5   Alan: Psikoloji  

Özgecan NURYÜZ, Ece DAĞYAR, Yeliz YEŞİLOĞLU
LİSE DÜZEYİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOJİK DANIŞMANLARIN MESLEKİ REHBERLİĞE BAKIŞ AÇILARININ İNCELENMESİ ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA
 
Günümüzde sürekli değişim gösteren teknolojik, ekonomik ve sosyal yapılar sadece yaşam standartlarımızı değiştirmekle kalmayıp, hayatımızda önemli bir yere sahip olan meslek seçimini de karmaşık hale getirmiştir. Bu nedenle, ülkemizdeki öğrencilerin meslek seçimlerini yaptıkları lise yıllarında okul psikolojik danışmanlarına önemli roller düşmektedir. Buna bağlı olarak bu çalışmanın amacı mesleki rehberliği, lise düzeyinde çalışan psikolojik danışmanların gözünden incelemektir. Araştırma farklı illerdeki devlet okullarında ve özel okullarda görev yapan beş psikolojik danışmanla görüşülerek gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yüz yüze yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmış ve nitel araştırma yöntemleri benimsenmiştir. İlgili literatürler dikkate alınarak, mesleki rehberlikte öğrenci faktörü, mesleki rehberliğin hedefleri, mesleki rehberlik çalışmaları ve mesleki rehberlikte işbirliği olmak üzere dört tema ve her temayla ilgili toplamda yirmi üç kategori oluşturulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, devlet liselerinde görev yapan okul psikolojik danışmanlarının, özel liselerde görev yapan okul psikolojik danışmanlarına göre daha fazla öğrenciden sorumlu oldukları ortaya çıkmıştır. Araştırmaya katılan psikolojik danışmanlar tarafından mesleki rehberlik uygulamalarının öğrencilerin mesleki tercih sürecinde oldukça etkili ve faydalı olduğu belirtilmiştir. Buna ilişkin olarak çalışmaya katılan okul psikolojik danışmanlarının tümü öğrencilerin mesleki tercih sürecinde ilgi ve yeteneklerini keşfetmek amacıyla envanterler kullandıkları ve öğrencilerin sıklıkla yaşadıkları bazı kaygı yaratan durumlardan bahsetmişlerdir. Son olarak veli ile iş birliği yapmanın danışmanlar tarafından ne kadar önemli olduğu ifade edilmiştir. Bu sonuçlar literatür ışığında tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Liselerde Mesleki Rehberlik, Rehberlik Hizmetleri, Okul Psikolojik Danışmanı, Kariyer Danışmanlığı

Doi: 10.17360/UHPPD.2016516566

A QUALITATIVE STUDY ON PERSPECTIVE OF HIGH SCHOOL COUNSELORS ABOUT VOCATIONAL GUIDANCE
 
Abstract: Continuously changing technological, economic and social structures not only change our life standards, but also make the choice of profession complicated which is an important step in our life. Therefore, school psychological counselors play important roles in high school years when students choose profession. Accordingly, the purpose of this study is to analyze the vocational guidance from the eyes of psychological counselors working in high schools. The research was carried out after the interview with five psychological counselors working in public and private schools of different provinces. Face-to-face semi-structured interview technique developed by researchers as data collection tool was used and qualitative research methods were adopted. Related literatures were taken into account and four themes namely student factor in vocational guidance, targets of vocational guidance, studies of vocational guidance and cooperation in vocational guidance and a total of twenty three categories were created related to each theme. According to the results of research, the psychological counselors working in public high schools are responsible for more students than, the psychological counselors working in private high schools. It has been stated that vocational guidance practices of the participant psychological counselors are highly effective and useful for students in choice of profession. All school psychological counselors who participate in the study have stated that they use inventories with the purpose of discovering the interests and skills of students in choice of profession process and they mention some situations that frequently cause anxiety in students. Lastly, counselors have specified how important the cooperation with parents is. These results have been discussed in the light of literature and various suggestions have been made.

Keywords:

Doi: 10.17360/UHPPD.2016516566

Tam Metin