Yıl:2018   Sayı: 12   Alan: Psikoloji  

Ayşenur AKTAŞ, H. Özlem SERTEL BERK
HEMODİYALİZ HASTALARINA İNFORMAL VE FORMAL BAKIM VERENLER BAKIM VERME SÜRECİ İLE İLGİLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA
 
Amaç: Önemli kronik hastalıklardan biri olan kronik böbrek yetmezliği tanısında genellikle en sık tercih edilen tedavi türü hemodiyalizdir. Hastalar kadar onlara bakım veren yakınları (informal bakım veren) ve sağlık ekibi de (formal bakım veren) hastalığın ve tedavisinin kendine has zorlu tarafları ile karşılaşmaktadır. Bu çalışma kapsamında informal ve formal bakım verenlerin bakım verme sürecine ilişkin faktörler açısından karşılaştırılmaları amaçlanmaktadır. Yöntem: İstanbul’daki çeşitli diyaliz birimlerinden 50 informal ve 63 formal bakım verene Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Bakıcı İyilik Ölçeği, Stresle Baş Etme Tarzları Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: İnformal bakım verenlerin formal bakım verenlere göre daha düşük yaşamsal faaliyetler, psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek, iyimser baş etme tarzı ve duyarsızlaşma alt boyut puanlarına sahip oldukları görülmüştür. Kendine güvensiz baş etme tarzı puanlarının ise informal bakım verenlerde formal bakım verenlere göre daha yüksek çıktığı saptanmıştır. Sonuç: Elde edilen sonuçlar bağlamında informal bakım verenlerin yaşamsal faaliyetleri karşılama, sosyal destek, baş etme, psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik gibi psikolojik faktörler açısından formal bakım verenlere göre daha dezavantajlı oldukları görüldüğünden özellikle informal bakım verenlerin daha kapsamlı destek programlarına ihtiyaç duydukları düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bakım Verme, Hemodiyaliz, Baş Etme

Doi: 10.17360/UHPPD.2018.2.3

INFORMAL AND FORMAL CAREGIVERS OF HEMODIALYSIS PATIENTS: A COMPARATVE STUDY CONCERNİNG VARIABLES RELATED TO CAREGIVING PROCESS CAREGIVERS OF HEMODIALYSIS PATIENTS
 
Aim: Hemodialysis is the most frequently preferred treatment method in the chronic kidney failure (CKF). During the treatment process, not only patients’ relatives (informal caregivers) but also health care professionals (formal caregivers) encounter difficulties depending on the type of disease and treatment. This study aims to compare informal and formal caregivers in terms of variables related to caregiving process. Method: In the present study, 50 informal and 63 formal caregivers were recruited from dialyzes centers in Istanbul. The Resilience Scale for Adults, The Multidimensional Scale of Perceived Social Support, The Caregiver Well-Being Scale, The Ways of Coping Inventory and Maslach Burnout Inventory were administered to both two groups. Results: Informal caregivers’ vital activities, resilience, perceived social support, optimist coping and desensitization scores were lower than formal caregivers’ scores. On the other hand, unconfident coping scores of informal caregivers were higher than formal caregivers’ scores. Conclusion: Informal caregivers seem to have more disadvantages than formal caregivers on dimensions such as psychological factors like social support, coping, burnout and vital activities. Designing and implementing comprehensive support programs are necessary especially for informal caregivers.

Keywords: Caregiving, Hemodialysis, Coping

Doi: 10.17360/UHPPD.2018.2.3

Tam Metin